ZMIANY W ŻYCIU: DLACZEGO TOWARZYSZY IM SMUTEK?
Nawet gdy zmiany w życiu budzą w Tobie radość i pozytywne odczucia, warto przygotować się na wszystkie emocje. Początkowo możesz być zagubiony, gdy poczujesz wkradający się żal. Oto Twoje marzenie się spełnia, a tu do drzwi serca puka smutek. Zastanawiasz się, jaka w tym logika? Ma to sens i wszystko z Tobą w porządku! Coś w Twoim życiu się kończy i znika bezpowrotnie. Smutek to naturalna emocja, która towarzyszy zmianie. Pamiętaj, że może iść z nim w parze poczucie winy.
ZMIANA ZAINICJOWANA PRZEZ CIEBIE
Załóżmy, że zmieniasz pracę. Złożyłeś wypowiedzenie i za miesiąc rozpoczynasz nową przygodę zawodową. Ku swemu zaskoczeniu odkrywasz, że zamiast się cieszyć, pojawia się nostalgia. Dodatkowo zaczynasz się obwiniać, że coś z Tobą nie w porządku: „Dlaczego nie umiem być szczęśliwy? Przecież to moja decyzja. O co mi chodzi?”
ZMIANA WYMUSZONA PRZEZ OKOLICZNOŚCI ZEWNĘTRZNE
Teraz sytuacja się odwraca. To Twój pracodawca wręcza Ci wypowiedzenie. Oprócz szoku i lęku czujesz smutek i poczucie winy. Włącza się płyta z nagraniem: ”A gdybym coś zrobił inaczej?; Gdybym bardziej się starał?”. Ważne, abyś w takim momencie pozwolił sobie na wszelkie emocje, które przez Ciebie przepływają. Może pojawić się pokusa albo wręcz wewnętrzny przymus, aby zdusić smutek i poczucie winy w zarodku. Pamiętaj, że w ten sposób energia zostanie zablokowana w ciele i stanie się dodatkowym ciężarem.
CO ŁĄCZY ZMIANĘ Z ŻAŁOBĄ?
Amerykańska psychiatra szwajcarskiego pochodzenia Elisabeth Kübler-Ross, autorka książki „Rozmowy o śmierci i umieraniu”, przedstawiła pięć charakterystycznych faz żałoby:
- Zaprzeczenie
- Gniew
- Targowanie się
- Depresja
- Akceptacja
Choć Kübler-Ross zajmowała się osobami śmiertelnie chorymi, stworzony przez nią model wykorzystuje się do dziś i to w znacznie szerszym odniesieniu. Mianowicie służy on jako opis procesu, przez który przechodzi każda osoba dotknięta jakąkolwiek stratą czy zmianą.
JAK PRZEJŚĆ PRZEZ 5 ETAPÓW ZMIANY W ŻYCIU?
Zmiana to płynny proces. Weź pod uwagę, że przedstawione etapy wzajemnie się przeplatają. Mogą wystąpić w innej kolejności albo któryś z kroków w ogóle nie nadejdzie. Przykładowo, znajdujesz się w fazie akceptacji i nagle ponownie wpadasz w gniew. Ważne, abyś umiał rozpoznać, co się w danej chwili z Tobą dzieje i abyś uznał swoje uczucia.
1.ZMIANY W ŻYCIU – ETAP 1: ZAPRZECZENIE
Niedowierzanie. Szok. Stan zamrożenia. Jak struś chowasz głowę w piasek. Nie przyjmujesz do wiadomości tego, co się stało. Zmiana w toku, a Ty zachowujesz się, jakby nic się nie stało i Ciebie to nie dotyczyło.
Dostałeś wypowiedzenie, opuścił Cię partner, otrzymałeś diagnozę o chorobie… A Ty emocjonalnie odcinasz się od tego. Wypierasz otaczającą rzeczywistość.
2.ZMIANY W ŻYCIU – ETAP 2: GNIEW
Wybudzasz się ze stanu letargu. To moment, gdy dociera do Ciebie, że to, co się dzieje, to nie jest sen ani zły film wyświetlany na ekranie Twojego umysłu. Zmiana się dzieje! Jesteś w niej tu i teraz. Kipisz z wściekłości i szukasz winnych. Bóg? Partner? Mama? Tata? Nieudane dzieciństwo? Sąsiad? Szef? Gdy dobrze poszukasz, winny się zawsze znajdzie! A skoro jest wina, to musi być kara. Ktoś musi zapłacić za Twoją krzywdę. Na tym etapie może pojawić się także chęć zemsty.
Uznaj te uczucia. Cudownie, że się pojawiły. Gniew to piękna energia życiowa, która budzi nas do działania. Mówi do Ciebie: „hej, coś mi się tu nie podoba – trzeba to zmienić!”. Masz prawo czuć złość. Masz prawo czuć chęć zemsty. Uznaj swoje uczucia. Zobacz, gdzie pojawiają się w ciele. Pozwól, aby ta życiodajna energia Cię wypełniła. Tylko wtedy możesz uwolnić emocje, gdy najpierw je zaakceptujesz.
A następnie weź odpowiedzialność, za to, co czujesz. To są Twoje emocje. Jesteś dorosły. Odpowiadasz za siebie. Gdy wrzeszczysz na kogoś albo krzywdzisz z premedytacją, to znaczy, że projektujesz emocje na innych.
Ćwiczenie – zapytaj siebie:
- Na kogo się złoszczę?
- Co chcę powiedzieć tej osobie?
- A może tak naprawdę na najgłębszym poziomie czuję złość na siebie?
Ćwiczenie – nazwij to, co czujesz
Korzystaj z komunikatu typu Ja. W komunikacji wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje komunikatów:
- komunikat typu Ty – zrzucasz odpowiedzialność, za to co czujesz na drugą osobę: „Złościsz mnie.”
- komunikat typu Ja – bierzesz odpowiedzialność za to, co czujesz: „Czuję złość.”
Wyobraź sobie, że osoba, na którą się złościsz, stoi przed Tobą. W myślach albo na głos powiedz, co czujesz. Pozwól uczuciom i słowom płynąć. Następnie przyznaj się sam przed sobą, jakie emocje Ci towarzyszą. Już samo ich nazwanie to duży krok naprzód. Ważne, abyś podczas tego ćwiczenia skupił się na tym, co TY czujesz i używał komunikatu Ja – w ten sposób bierzesz odpowiedzialność za siebie, a nie zrzucasz ją na drugą osobę.
3.ZMIANY W ŻYCIU – ETAP 3: TARGOWANIE SIĘ
Jesteś na półmetku. Z jednej strony wiesz, że coś tracisz – z drugiej liczysz na to, że może jeszcze coś tu się uda ugrać. To etap, gdy wpadasz na desperackie pomysły. Wymyślasz kompromisy, które Ci nie posłużą.
Gdy się targujesz, nie masz jeszcze w sobie zgody na nieuchronne zmiany.
SPOSÓB NA ROZPRAWIENIE SIĘ Z DESPERACKIMI POMYSŁAMI:
Wyobraź sobie siebie za rok w tej sytuacji. Jak będziesz się wtedy czuł? Czy nadal uważasz, że to dobre rozwiązanie?
4.ZMIANY W ŻYCIU – ETAP 4: DEPRESJA
Podczas gdy gniew i targowanie się to fazy bardziej „aktywne”, depresja jest cicha i bierna. Na tym etapie odczuwasz cały ciężar swojego smutku. Wpadasz w dół. Każde działanie wydaje Ci się bezsensowne. Złudzenia odeszły i rozumiesz już, że coś bezpowrotnie straciłeś.
To od Ciebie zależy, jak długo pozostaniesz w tym stanie. Bądź dla siebie łagodny. Proszę nie rób sobie wyrzutów, że jesteś słaby i nie nakazuj sobie, że musisz natychmiast wziąć się w garść. Pozwól sobie na płacz. Akceptuj swoje łzy. Nie wpędzaj się w poczucie winy, ponieważ wtedy łzy nie przyniosą ukojenia, a płacz nie uzdrawia. Przytul sam siebie. Powiedz sobie: „Jestem przy Tobie. Widzę Twój ból i akceptuję go.”
5.ZMIANY W ŻYCIU – ETAP 5: AKCEPTACJA
Brawo Ty! Wychodzisz zmianie naprzeciw. Otwierasz jej drzwi. Czasem nieśmiało zza rogu wychyla się radość. Zaczynasz znów wierzyć w życie. Pojawia się zaufanie. Czujesz gotowość, aby iść w nowe. Akceptujesz, że jest jak jest. Zaczynasz widzieć dobre strony sytuacji. Masz w sobie zgodę na to, co nadchodzi.
Pamiętaj, że wszystko mija. To, co przyjemne przychodzi i odchodzi. To, co nieprzyjemne przychodzi i odchodzi. Natomiast jedyna stała we Wszechświecie to zmiana.
Jeśli potrzebujesz pomocy w zbudowaniu stabilnego poczucia własnej wartości i zmianie OBRAZU SAMEGO SIEBIE, zapraszam na bezpłatną 20-minutową rozmowę wstępną. Podczas spotkania powiesz, z jakim obszarem chcesz pracować i dowiesz się, jak może wyglądać nasza współpraca.
